چرا دستهای نوزاد پوستهپوسته میشود؟
اگر به تازگی عضو کوچکی به خانواده شما اضافه شده، ممکن است متوجه پدیده عجیبی شده باشید: دستهای کوچک او گاهی پوستهپوسته یا خشک به نظر میرسد. این مسئله شایعی است که میتواند والدین تازهکار را سردرگم یا حتی نگران کند. اما نگران نباشید؛ این وضعیت معمولاً جای نگرانی ندارد. پوست نوزادان، چه تازه متولد شده و چه چندماهه، اغلب دچار پوستهریزی یا خشکی میشود. در این مقاله به دلایل این اتفاق میپردازیم و راهکارهای عملی برای نرم و سالم نگه داشتن پوست کودک ارائه میدهیم. با کمی مراقبت، آن دستهای نازنین همچنان نرم و قابل بوسه باقی خواهند ماند.
علت پوستهریزی در نوزادان تازه متولد شده چیست؟
پوست نوزادان فوقالعاده حساس است. بلافاصله پس از تولد، پوست آنها در حال تطبیق با دنیای بیرون است. در روزها یا هفتههای اول، ممکن است متوجه پوستهریزی بهویژه روی دستها یا پاهایشان شوید. این کاملاً طبیعی است. لایه بیرونی پوست که در رحم از آنها محافظت میکرد، بهتدریج میریزد. نوزادانی که پس از موعد مقرر به دنیا میآیند ممکن است این پوستهریزی را بیشتر نشان دهند، اما این فقط بخشی از فرآیند تطبیق پوست آنهاست. در اینجا نیاز به درمان خاصی نیست، فقط کمی صبر کنید تا بدن نوزاد با شرایط جدید سازگار شود.
پوستهریزی معمولاً پس از هفتههای اول کاهش مییابد. با این حال، این مسئله نشاندهنده حساسیت بالای پوست نوزاد است که یکشبه از بین نمیرود. پوست نوزادان نازکتر از پوست بزرگسالان است و به همین دلیل رطوبت خود را سریعتر از دست میدهد. بنابراین، حتی یک تغییر کوچک در محیط میتواند باعث خشکی پوست شود.
این مشکل فقط مختص نوزادان تازه متولد شده نیست. با رشد نوزاد، پوست او همچنان نازکتر و آسیبپذیرتر از پوست ما باقی میماند. این یعنی پوست نوزادان بهویژه در هوای خشک یا پس از حمام، سریعتر خشک میشود. گاهی ماهها پس از دوره نوزادی، پوستهریزی روی دستها یا گونههای آنها دیده میشود. شرایطی مانند اگزما (نوعی التهاب پوستی) میتواند این وضعیت را تشدید کند. اگر علاوه بر پوستهریزی، دستهای نوزاد قرمز یا زبر به نظر برسد، ممکن است نشانه یک مشکل دیگر باشد. اما در بیشتر موارد، این فقط واکنش پوست به عوامل روزمره مانند هوا یا صابون است.
شاید این سوال برای شما پیش بیاید: آیا آب مورد استفاده مقصر است؟ احتمالاً نه، اما ارزش دارد بررسی کنید که چگونه محیط اطراف بر پوست حساس نوزاد تأثیر میگذارد. در هر صورت، فهمیدن علت اولین قدم برای کمک به بهبود وضعیت پوست نوزاد است.
۱۳ راه ساده برای مراقبت از پوست نوزاد
جلوگیری از پوستهپوسته شدن دستهای نوزاد کار پیچیدهای نیست. در ادامه چند نکته ساده برای محافظت از پوست حساس نوزاد و پیشگیری از خشکی آورده شده است:
۱. ورنیکس را پاک نکنید: برخی نوزادان با پوشش مومی و سفیدرنگی به نام ورنیکس متولد میشوند. این ماده مانند مرطوبکننده طبیعی عمل میکند. به جای شستن سریع آن، اجازه دهید مدتی روی پوست بماند تا از خشک شدن پوست جلوگیری کند.
۲. حمام اول را به تأخیر بیندازید: تا زمانی که بقیه بند ناف نیفتاده (معمولاً یک تا دو هفته پس از تولد)، از حمام کامل خودداری کنید و در این مدت فقط با اسفنج نوزاد را تمیز کنید.
۳. تعداد حمام را محدود کنید: نوزادان نیازی به حمام روزانه ندارند—سه بار در هفته کافی است. حمام کمتر به معنای حفظ چربیهای طبیعی پوست است.
۴. مدت حمام را کوتاه کنید: یک حمام ۱۰ دقیقهای بهتر از خیساندن طولانیمدت است. ماندن زیاد در آب میتواند پوست را خشک کند.
۵. از آب ولرم استفاده کنید: آب داغ میتواند پوست را تحریک و باعث خارش یا خشکی شود. دمای آب را با آرنج خود آزمایش کنید تا مطمئن شوید مناسب است.
۶. از شویندههای ملایم استفاده کنید: صابونهای معمولی ممکن است خشن باشند. از شامپوها و صابونهای مخصوص نوزاد که بدون عطر هستند استفاده کنید.
۷. پوست را به آرامی خشک کنید: پس از حمام، پوست نوزاد را با حوله نرم به آرامی تپشی خشک کنید. مالیدن ممکن است پوست حساس را تحریک کند.
۸. مرطوبکننده بزنید: بلافاصله پس از حمام، زمانی که پوست هنوز مرطوب است، از یک مرطوبکننده مخصوص نوزاد استفاده کنید تا رطوبت حفظ شود.
۹. لباسها را با دقت بشویید: برای شستن لباس و ملحفه نوزاد از پودرهای لباسشویی ملایم و بدون عطر استفاده کنید. نرمکنندههای پارچه ممکن است پوست را تحریک کنند.
۱۰. لباسهای نرم بپوشانید: پارچههای نخی یا بامبو به پوست اجازه تنفس میدهند و تحریک را کاهش میدهند. الیاف مصنوعی ممکن است عرق را به دام انداخته و خشکی را تشدید کنند.
۱۱. همه چیز را قبل از استفاده بشویید: لباسها یا پتوهای جدید ممکن است حاوی مواد شیمیایی باقیمانده از کارخانه باشند. قبل از استفاده آنها را با شوینده ملایم بشویید.
۱۲. رطوبت هوا را افزایش دهید: هوای خشک داخل خانه، بهویژه در زمستان، میتواند رطوبت پوست را از بین ببرد. استفاده از دستگاه بخور سرد در اتاق نوزاد کمککننده است.
۱۳. از نور خورشید محافظت کنید: پوست نوزاد به سرعت میسوزد. او را در سایه نگه دارید و با لباسهای نازک و بلند و کلاه از آفتابسوختگی جلوگیری کنید.
این راهکارها به راحتی در برنامه روزانه شما جای میگیرند. هدف اصلی حفظ نرمی و لطافت طبیعی پوست نوزاد است.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
بیشتر موارد پوستهریزی، بهویژه در هفتههای اول، خودبهخود بهبود مییابند. اما اگر این وضعیت ادامه دار شد یا غیرعادی به نظر رسید (مثلاً پس از یک ماه قرمزی و التهاب داشت)، بهتر است با پزشک نوزاد مشورت کنید. خشکی مداوم ممکن است نشانه آلرژی یا یک مشکل پوستی باشد که نیاز به بررسی دارد. اگر پوستهریزی در ناحیه پوشک باشد، ممکن است نشانه التهاب پوشک باشد. تعویض بیشتر پوشک و استفاده از کرمهای محافظ معمولاً مشکل را حل میکند، اما اگر بهبود نیافت، مشورت با پزشک ضروری است.
جمعبندی
پوستهپوسته شدن دستهای نوزاد ممکن است شما را غافلگیر کند، اما این بخشی طبیعی از روزهای اولیه زندگی اوست. با کمی مراقبت ساده، مثل کوتاه کردن زمان حمام و استفاده از مرطوبکننده، میتوانید پوست او را سالم نگه دارید. و اگر شک داشتید، یک تماس با پزشک میتواند خیال شما را راحت کند. آن پوست نرم و لطیف قویتر از چیزی است که به نظر میرسد، از هر بوسه و نوازش لذت ببرید!
شما چه راهکارهایی برای نرم نگه داشتن پوست نوزادتان دارید؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید. مشتاق شنیدن تجربیات شما هستیم!
برای دیدن قیه مقالات به مجله سلامتی زیباویتا مراجعه کنید!